Seyahat Sağlığı: Menenjit nedir? Hangi ülkeler risklidir?

Seyahat Sağlığı: Menenjit nedir? Hangi ülkeler risklidir?

28 Temmuz 2017 · Hakkı Ceylan

Meningokok olarak da bilinen Neisseria Meningitidis adlı bakterinin neden olduğu hastalıklara Meningokok Hastalığı deniyor. Bu hastalıklar genellikle ağır seyreder ve beyin zarı, omurilik (menenjit) ve kan dolaşımı enfeksiyonlarını içerir. Hastalık halk arasında daha çok Menenjit olarak adlandırılıyor.

Nasıl Bulaşır?

Bakteri geniz, üst yutak gibi mukozal yüzeylere yerleşir, solunum yoluyla ve tükürük gibi boğaz salgılarıyla (örneğin aynı kapalı ortamda yaşama, öpüşme) hastalardan veya taşıyıcılardan diğer kişilere bulaşır. Meningokok hastasıyla sıradan temasla veya basit nefes alıp vermekle bakteri bulaşmaz, yakın ve uzun süreli temas gerekir.

Hastayla yakın teması olan kişilerin hasta olmalarını önlemek için koruyucu antibiyotik tedavisi verilir.

Menenjit Belirtileri nelerdir?

Enfekte olan bir çok kişide hastalık belirtileri gelişmez. Bu kişiler taşıyıcı olarak diğer insanlar için enfeksiyon kaynağı haline gelirler. Meningokok menenjiti olan bir hastada beyni ve omuriliği saran koruyucu zarlar enfekte olur ve şişer. Semptomlar aniden başlayan ateş, baş ağrısı ve ense sertliği şeklindedir. İlave belirtiler bulantı, kusma, ışıktan korkma, bilinç durumunda değişiklik şeklindedir.

Tipik olarak bakteriye maruziyetten sonra 3-7 gün içinde gelişir. Yeni doğan ve bebeklerde hareketlerde azalma veya hareketsizlik, huzursuzluk, kusma veya beslenme güçlüğü görülebilir. Küçük çocuklarda refleks muayenesiyle menenjit anlaşılabilir.

Meningokok menenjiti çok ciddi ve öldürücü olabilen bir hastalıktır.

Meningokokların hızla kan dolaşımına girip çoğaldığı bakteriemi veya septisemi (Meningokoksemi) denilen diğer sık görülen durum çok daha tehlikeli ve ölümcüldür. Kan damarlarının duvarlarında hasar yaparak ciltte ve organlarda kanamalara neden olur. Belirti ve bulguları şunlardır: Yorgunluk, kusma, soğuk el ve ayaklar, titreme, kaslarda, eklemlerde, göğüs ve karında(göbek) şiddetli ağrılar, hızlı solunum, ishal, sonraki aşamalarda vücutta koyu mor renkli döküntüler.

Tanı ve Tedavi

Erken teşhis ve tedavi çok önemlidir. Hastalık ciddi olduğundan ve nedene bağlı olarak tedavi değişeceğinden meningokok tanısı mutlaka teyit edilmelidir. Meningokok hastalığından şüpheleniliyorsa, BOS (Beyin Omurilik Sıvısı) veya kan örnekleri test için laboratuvara gönderilir. Bakteri kültürde üreyebilir. Bakterinin laboratuvarda üretilmesi enfeksiyona neden olan bakteriyi teyit etmek, tipini belirlemek ve en etkili antibiyotiğe karar vermek için gereklidir.

Mümkün olan en kısa sürede tedaviye başlamak önemlidir. Tedavide birkaç etkili antibiyotik kullanılır. Antibiyotik tedavisi hastalığın ağır seyretme ve ölüm riskini azaltabilir. Antibiyotik tedavisine rağmen vakaların % 10-15’i ölür. Yaşayanların yaklaşık % 11-19 ‘unda organ kayıpları, sağırlık, sinir sistemi problemleri veya beyin hasarı gelişir.

Enfeksiyonun şiddetine bağlı olarak yara bakımı, düşük kan basıncını düzeltecek ilaçlar, solunum desteği gibi diğer tedaviler de gerekebilir.

Seyahat edenler için risk durumu

Bakterinin bilinen 12 alt grubu vardır. Amerika Birleşik Devletleri’nde çoğunlukla B, C ve Y serogrupları hastalık yapar. W serogrubu hastalıkların küçük bir kısmına neden olurken, A serogrubu gelişmekte olan ülkelerde ve Sahra Altı Afrika menenjit kuşağında hastalığa yol açar. Amerika’da yıllık vaka sayısı 1000’den azdır.

En fazla yığılma, Sahra Altı Afrika’da kurak mevsimlerde ortaya çıkan ve nüfusun %2’sinden fazlasının etkilendiği, binlerce vaka ve ölümle sonuçlanan büyük salgınlarda görülür. Sahra altı Afrika’da yüzyıldan daha uzun zamandır, tekrarlayan ve patlama tarzında meningokok salgınları yaşanmaktadır. Grup A meningokoklar salgınların başlıca etkenidir ve bütün vakaların tahminen % 80-85’inde nedendir. Bu ölümcül salgınlar, batıda Senegal’den doğuda Etiyopya’ya kadar uzanan 25 ülkenin içinde bulunduğu menenjit kuşağında 7-14 yıl arayla meydana gelmektedir. Bu alanda 450 milyon civarında insan hastalık riski altındadır. 1988 yılından beri Afrika’da 1 milyondan fazla menenjit vakası rapor edilmiştir.

Meningokok hastalığının epidemik veya yüksek oranda endemik olduğu ülkelere seyahat edecek yolcular risk altındadır. Risk grupları arasında hastayla yakın teması olan ev halkı, askeri birlikler, yurtlarda kalan ilk yıl üniversite öğrencileri, N. Meningitidis izolasyonuyla uğraşan mikrobiyologlar, dalağı bulunmayan veya ileri derece kompleman eksikliği bulunan hastalar sayılabilir. 1 yaş altı bebeklerde ve 16-21 yaş arası gençlerde hastalık oranları diğer gruplardan daha yüksektir. Ama yaşlılarda dahil bütün yaş gruplarında hastalık görülebilir. Meningokok hastalığı bütün ülkelerde bildirimi zorunlu bir hastalıktır.

Meningokok veya Menenjit Hastalığı’ndan Korunma yöntemi

Meningokok hastalığına karşı bugüne kadar tavsiye edilen en iyi korunma yöntemi aşılamadır.

Ancak mevcut aşı bütün alt grupları kapsamaz ve diğer aşılar gibi meningokok aşısı da %100 etkili değildir. Bu nedenle aşı yapılsa bile meningokok enfeksiyonuna yakalanma ihtimali vardır. Aşının koruyuculuğu 2 yıldır ve ömür boyu korumadığı için rutin menenjit aşıları hala tavsiye edilmektedir. İkinci kez meningokok enfeksiyonuna yakalanan kişilerde altta yatan bağışıklık yetmezliği ihtimaline karşı doktor tarafından değerlendirme yapılmalıdır.

Erken tanı ve acil tıbbi müdahale son derece önemli olduğundan herkesin meningokok hastalığı belirtilerini iyi bilmesi gerekir. Yeterince dinlenmek, hasta kişilerle yakın temastan kaçınmak, kapalı ve kalabalık mekanlardan uzak durmak gibi sağlıklı alışkanlıkları sürdürmek de korunmada yardımcı olabilir. Hasta bir kişi ile yakın temas durumunda acil koruyucu antibiyotik tedavisi için doktora başvurulmalıdır.

Meningokokkal menenjitin ortaya çıktığı bilinen ülkelere giden yolcular için aşı gereklidir. Hacı adaylarından dörtlü aşı (A, C, Y, W-135) sertifikası talep edilmektedir.

Seyahatte Genel Sağlık Kuralları

  • Unutmayın, bilgi edinmek, ilgili riskleri kavramak ve yolculuk için gerekli önlemleri almak seyahat edecek kişinin kendi sorumluluğundadır.
  • Yurtdışına çıkmadan önce gidilecek bölgeye özgü koşulları öğrenmenin ve alınması gereken sağlık tedbirleri hakkında bilgilenmenin sağlıklı bir gezi için büyük önem taşıdığını unutmayın.
  • Kalış süresine göre ilaç reçetesi temin ediniz ve doktorunuzdan uygun bir sağlık çantası oluşturma ile ilgili tavsiyeler alın,
  • İçmek için güvenli olmayan suları mutlaka kaynatın.
  • Ellerinizi sık sık su ve sabunla yıkayın.
  • Tazeliğinden ve kaynadığından emin olmadığınız gıdaları yemeyin.
  • Herhangi bir nedenle sağlık kuruluşuna başvurmanız durumunda sizin için kullanılan iğnelerin tek kullanımlık (disposable) ve aletlerin steril olmasına dikkat edin.
  • Haşerelere karşı gerekli önlemleri alın. Sinek kovucu spreyler kullanmak, gece yatarken cibinlikle yatmak faydalı olacaktır.

Seyahate çıkmadan önce mutlaka 444 77 34 numaralı telefonla seyahat sağlığı danışma hattını arayın veya seyahatsagligi.gov.tr adresini ziyaret edin, gideceğiniz bölgeye ait sağlık risklerini öğrenin.

Seyahat Sağlığı: Menenjit nedir? Hangi ülkeler risklidir?

Meningokok olarak da bilinen Neisseria Meningitidis adlı bakterinin neden olduğu hastalıklara Meningokok Hastalığı deniyor. Bu hastalıklar…

azgezmis.com

Yorumunuz?

Yeni yazılardan haberdar olmak için lütfen email adresinizi ekleyin ve onaylayın.

125x125125x125