Van Gölünün kenarındaki en güzel yer neresi derseniz hiç düşünmeden Ahlat derim. Bu güzel ilçe Bitlis iline bağlı ama Bitlis’in adını gölgede bırakacak kadar güzel. Ahlat, bir yanında Sübhan diğer yanında Nemrut dağı ile Van Gölü’ne uzanan platolara sahip bir yerleşim. Son baharda ve baharda bu platolar göl ile birleşince müthiş renkler insanı adeta büyülüyor. Ahlat’a komşu olan diğer ilçelerde onun kadar meşhur ve güzeller bunlardan biri, Adilcevaz diğeri Malazgirt. Adilcevaz deyince akla hemen dünya çapında ün yapmış olan el yapımı bastonlar, Malazgirt deyincede 1071 yılındaki meydan savaşı geliyor. Ahlat dokuz mahalleden oluşuyor. Her tarafında tarih kokan bu güzel ilçenin en eski mahalleleri sur içinde kalan Kale ve Tunus. Ahlat tarıma elverişli ovaları ilede dikkat çeker burada en çok yetişen ürünler elma ve yörenin meşhuru cevizdir. Hatta geçmişde Ahlat bahçelerinin, Adilcevaz bahçelerine kadar uzanıp birleştiği bilinmektedir.

Ahlat’ın isminin nereden geldiğine dair birçok söylenti var. Bunlardan en beğendiğimi sizede aktarmak istiyorum. Ahlat’da Lat adında bir Rum kralı ve onunda Daryona adlı kızı varmış. Müslümanların Ahlat’ı fethetmesi sırasında Daryona Müslümanlığı kabul etmiş ve babasını iknaya çalıştığı halde razı edememiş. Bu yüzden de Daryona babasını öldürmüş. Sonra babasına çok üzülerek ah Lat, ah Lat demiş. Böylece Ahlat, ah ve Lat hecelerinin birleşiminden meydana gelmiş. (Kaynak Kültür ve Turizm Bakanlığı Sayfası)

Ahlat ilçesi 7 km lik küçük bir sahil şeridi içinde büyük bir tarih barındırmakta. Öyleki ilçeye 15 km mesafede bulunan Yuvadamı köyünde (M.Ö 3000) Tunç Çağına ait mezarlar bulunmuş. Mezarladan çıkan seramikler ve bir çok süs eşyası dönemi saptamakta Arkeologlara yardımcı olmuş. Seramiklerin o dönemde sadece bu bölgede üretildiği bilinmekte. Ahlat Türkler tarafından ele geçirildikten sonrasına ait de bir çok tarihi eser günümüze kadar gelmiş. Bunların en önemlisi ve bence en etkileyicisi Selçuklu mezarları. Kütlesel taşlar ve üzerlerindeki işlemeler dikkat çekici. Mezar taşları ayetler, hadisler, arabesk motifler, kandil, lale gibi Selçuklular dönemine ait kabartmalarla bezenmişler. Bu mezarlık ülkemizde bilinen en büyük Selçuklu mezarlığı. Mutlaka görülmesi gereken bir mekan. İçine girdiğinizde taşların devasa boyutları ve mezarlığın yayıldığı büyük alan emin olun beni etkilediği gibi sizide çok etkileyecek. Hele birde havada kara bulutlar dolaşıyorsa mezarlık senaryosu tamamlanmış oluyor.

Bir başka önemli yapı grubu ise kümbetler. Türk – İslam geleneğinde kümbetler alt kısmında mezar üzerinde ise küçük ibadet mekanı olan yapılardır. Şekil olarak oldukça estetik görünümlü olan kümbetlerin sayısı Ahlat’ta 19’u bulmakta. Ancak bunların bazıları günümüze yıkık durumda ulaşabilmişler. Kümbetler genelde kare tabanla başlayıp üst kısımları, silindir, sekizgen veya onikigen olarak devam edip konik şekilde kapatılmışlar.

Yavuz Sultan Selim zamanında yapılmış olan sahil kalesi ilginçdir. Ahlat halkı her hangi bir saldırıda kalenin kendilerini koruyamayacak kadar eski olduğuna karar vererek Yavuz Sultan Selim’den yeni bir kale talebinde bulunurlar. Yavuz Sultan Selim Ahlat’da ki tüm eski yapılardan toplattığı devşirme malzemeler ile (devşirme malzeme: bir binada kullanımda olan herhangi bir malzemenin sökülerek başka bir binada kullanılması) yeni bir kale inşa ettirir. Ahlat’lılar bugün bile bir çok tarihi yapıyı bu kalenin yapımı ile bir anda kaybettiklerini düşünmekteler. Onlara hak vermemek elde değil.

Ahlat’ta konaklamak isterseniz size önerebileceğim yerler; Ahlat Metropol Otel (Tel: 0434- 412 45 72) , Büyük selçuklu Oteli (Tel : 0434 412 56 96) veya bizim vazgeçilmez konaklama mekanımız öğretmen evi, Ahlat Öğretmen Evi ( Tel: 0 434 412 44 36 ) 10 odalı olduğu için önceden rezervasyon yaptırmanızı tavsiye ederim. Fiyatlar konusunda bir bilgim yok çünkü biz Van Öğretmen Evinde konaklayarak oradan Ahlat ve Doğubeyazıt’a gidip geldik.